उच्च प्राथमिक शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम  (इ. 7 वी)

गणित 

संख्याज्ञान (शेकडा भारांश 8%)

1.  सम संख्या, विषम संख्या, मूळ संख्या, संयुक्त संख्या, सहमूळ संख्या, जोडमूळ संख्या, त्रिकोणी संख्या, रोमन संख्या चिन्हे,

2. नैसर्गिक संख्या, पूर्ण संख्या, पूर्णांक संख्या, परिमेय संख्या. 

3. परिमेय संख्या व त्यावरील क्रिया 

4. संख्या रेषा 

संख्यावरील क्रिया (शेकडा भारांश 18 %)

1. विभाज्य , विभाजक व विभाज्यतेच्या कसोट्या 

2. वर्ग आणि वर्गमूळ , घन आणि घनमूळ 

3. मसावी, लसावी 

4. दशांश अपूर्णांक व व्यावहारिक अपूर्णांक  

5. घातांक 

6. गुणोत्तर व प्रमाण , भागीदारी

8 . चलन 

3. काळ , काम , वेग 

9. सरासरी 

भूमिती (शेकडा भारांश 22%)

1. भूमितीतील मूलभूत संबोध बिंदू, रेषाखंड, रेषा, किरण , कोन (सरळकोन , शून्य अंश कोन , पूर्ण कोन , प्रविशाल कोन ) प्रतल , विरुद्धकोन , सलग्नकोन , पूरककोन , कोटीकोन 

2. समांतर रेषा व गुणधर्म , संगतकोन . आंतरकोन , व्युत्क्रमकोन 

3. वर्तुळ – वर्तुळकंस  , केंद्रीय कोन , कंसाचे माप

4. त्रिकोण – गुणधर्म 

5. पायथागोरसचे प्रमेय

6. चौकोन – गुणधर्म 

7. त्रिमितीय आकार , मिती, चिती, सूची , गोल घडणी -पृष्ठे , शिरोबंध कडा 

महत्व मापन  (शेकडा भारांश 16%)

1. परिमाणे – लांबी , वस्तुमान , धारकता , कालमापन , नाणी आणि नोटा 

2. परिमिती – त्रिकोण , चौकोन व बहूभुजाकृती , वर्तुळ

3. क्षेत्रफळ – त्रिकोण , चौरस , आयत 

4. घनफळ व पृष्टफळ – इष्टीकाचीती व घन 

सांख्यिकी (शेकडा भारांश 6%)

1. मध्यमान व वारांवारीता  सारणी 

2. स्तंभालेख , जोडस्तंभालेख 

व्यावहारिक गणित (शेकडा भारांश 14%)

1. शेकडेवारी 

2.बँक व  सरळव्याज 

3. नफा-तोटा , सूट (रिबेट) , कमिशन (दलाली )

बीजगणित  (शेकडा भारांश 16%)

1. संख्येसाठी अक्षर ,बैजिक राशी  व त्यावरील क्रिया  बैजिक राशींचे अवयव , किंमत

2. नित्य समानता  – बैजिक सूत्रे , वर्गविस्तार 

3. एकचल समीकरणे व त्यावरील शाब्दिक उदाहरणे 

MATHEMATICS 

Unit1.  Number Work   Weightage : 08 %
 1. Even Numbers, Odd numbers, prime Numbers, twin prime numbers, coprime numbers, composite numbers. Triangular numbers and Roman numerals.
2. Natural numbers, whole numbers, Integers, Rational numbers.
3. Rational numbers and operations on rational numbers.
4. Number line

Unit2 Operations on numbers   Weightage : 18 %
1. Dividend, Divisor, Test of Divisibility
2. Square and Square-Root, Cube and
Cube-Root.
3. H.C.F. and L.C.M.
4. Fractions – Vulgar fraction and
Decimal fractions.
5. Indices.
6. Ratio, proportion and partnership
(time-work-speed)
7. Variation
8. Time – Speed – Work
9. Average.  

Unit 3 Geometry    Weightage : 22 % 
1. Basic concept in Geometry – Point, segment, line, ray, angle (Straight angle, Zero angle, Complete angle, Reflex angle) plane, opposite angles, adjacent angles, supplementary angles, complimentary angles, angle bisector
and perpendicular bisector and its properties. Concurrent lines, point of concurrent, interior angles of polygon.
2. Properties of parallel lines. Adjacent angles, interior angels and alternate angles.
3. Circle – Arc of a circle, Central angle, Measure of an arc.
4. Properties of triangle

5. Properties of quadrilateral
6. Pythagoras Theorem.
7. Three dimensional objects, triangular
prism, rectangular prism, sphere. Net –
using surfaces, vertices and edges.  

Unit4 Mensuration     Weightage : 16 % 
1. Dimensions – Length, Mass, Capacity, Measuring time, Coins and Currency Notes.
2. Perimeter – Triangle, Quadrilateral Polygon, Circle.
3. Area – Triangle, Square, Rectangle
4. Surface area of Cuboid, Cube 

Unit 5 Statistics     Weightage : 06 %
1. Mean, frequency distribution table.
2. Bar graph, Joint bar graph.  

Unit 6 Applied mathematics     Weightage : 14 % 
1.Percentage
2. Simple interest and bank.
3. Profit – Loss.Percentage 

Unit7 Algebra     Weightage : 16 % 
1. Use of alphabet for numbers, factors of algebraic expressions. Value of the polynomial and operations on them.
2. Identity, Algebraic formulae and expansion of squares.
3. Equations in one variable and word problems based on it..